Nutuk, Kurtuluş Savaşı'nın nasıl yönetildiğini ve kazanıldığını, Türkiye Cumhuriyeti'nin hangi koşullarda ve hangi amaçlarla kurulduğunu belgeler. 19 Mayıs 1919'da Atatürk'ün Samsun'a çıkışı ile başlar ve siyasi bir vasiyetname olarak da kabul gören "Gençliğe Hitabe" ile son bulur.
Yeni Başlayanlar İçin Nutuk, tarihi olayları Kurtuluş Savaşı'nın öncesinden başlayarak ele almıştır. Trablusgarp ve Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı, Mondros Mütarekesi, Çanakkale Cephesi vb. bu kitapta ön bilgi olarak okura sunulmuştur. Savaşlar ve anlaşmalar nedenleri ve doğurduğu sonuçlarıyla anlatılmış, böylece vatansever bir askeri Samsun'a çıkmaya ve kurtuluş mücadelesine iten nedenler ayrıntılarıyla verilmeye çalışılmıştır.